Ata-Beyit, üç devirde Kırgız halkına hizmet eden kahramanların naaşlarının defnedildiği bir anıt mezardır. Adını, dünyaca ünlü yazar Cengiz Aytmatov'un önerisiyle almıştır.
Ata-Beyit, Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri arasında belge ve kanıtlarla ortaya çıkarılmış tek baskı kurbanları mezarlığıdır.
Ata-Beyit Ulusal Tarih ve Anıt Kompleksi, Kırgız devletçiliğinin gelişimindeki temel aşamalara dair tarihî hafızayı yenilemek ve korumak amacıyla kurulmuş bir devlet kurumudur.
Başlıca hedefler
Kompleksin başlıca hedefleri şunlardır:
- Kırgız devletçiliğinin gelişimindeki temel aşamalara dair tarihî hafızayı ölümsüzleştirmek;
- Kırgızistan'ın bağımsızlığı ve egemenliği uğruna can veren evlatlarının hatırasını sonsuza dek yaşatmak;
- Tarihin çeşitli aşamalarında devletçilik idealini benimseyip gerçekleştiren halkın dayanıklılığını ve kahramanlığını hatırlatmak.
Başlıca görevler
Kompleksin başlıca görevleri şunlardır:
- Gençlerin vatandaşlık ve tarih bilincini geliştirmeye, tarihî hafızayı korumaya ve kültürel-eğitsel faaliyetler aracılığıyla nesiller arasındaki bağı güçlendirmeye katkıda bulunmak;
- Tarih ve vatandaşlık bilincini oluşturmak için kültürel-eğitsel faaliyetler yürütmek.
Faaliyetler
Ata-Beyit Kompleksi:
- Anma törenleri düzenler;
- Genel ve tematik konulara göre geziler düzenler;
- Devlet kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte tematik, toplumsal ve eğitsel etkinlikler düzenler;
- Kuruma bağlı kültürel miras varlıklarını korur;
- Kendi çalışmalarında kullanmak amacıyla arşivlerde, kütüphanelerde ve diğer kurumlarda saklanan materyalleri ve bilgileri araştırır;
- Kırgızistan halklarının birlik ve beraberliğini pekiştirmek amacıyla konferanslar ve seminerler düzenler;
- Bilimsel çalışmalar, monografiler, derlemeler, broşürler, kılavuzlar, tanıtım materyalleri ve albümler yayımlar.
Tarihçe ve bölümler
Ata-Beyit Anıt Mezarlığı 14 Temmuz 2000'de açılmıştır. Mimarı K. Alıkulov'dur. Toplam 2 hektarlık alanda üç tarihî döneme ait anıtlar bulunmaktadır.
- Merkezde, baskı rejimi döneminde zulme uğrayarak kurşuna dizilen kurbanların mezarı yer alır. Bu bölüm, kurşuna dizilen aydınları simgeleyen heykel ile müzeden ve tuğla fabrikasının sahasına gömülen 137 kişinin toplu mezarından oluşur. Müzede sergilenen belge ve buluntuları A. İsrailova, O. İlyanskaya ve K. Kimalayev hazırlamıştır.
- 2008'de vefat eden Kırgız halkının büyük yazarı Cengiz Aytmatov Ata-Beyit'e defnedilmiştir. Mezarının başında büstü yapılmış, kabrinin üzerine tündük konulmuştur.
- Nisan 2010 halk devrimi sırasında hayatını kaybedenlerden 27'si Ata-Beyit'e defnedilmiştir. Ardından 2010 halk devriminin kahramanlarına ithafen “Bala-Beyit” yapılmıştır.
- 1916'da Çarlık Rusyası'na karşı ayaklanma sırasında hayatını kaybeden binlerce Kırgızın trajedisini anlatan Ürkün Anıtı, 2016'da Ata-Beyit'te açılmıştır.
- 2024 yılında meydana gelen Batken olaylarının kurbanlarına ithafen bir kompleks inşa edilmiştir.
Böylece Ata-Beyit, Kırgızistan'ın geleceği için canı pahasına mücadele eden, hayatını feda ederek tarih yazan kahramanların anıt mezarlığına dönüşmüştür.
Kurum
- Hukuki statü
- Kırgız Cumhuriyeti Hükümeti'nin 30 Ağustos 2016 tarihli ve 468 sayılı kararı
- Müdür
- Tarih Bilimleri Doktoru Bolot Cumaşeviç Abdrahmanov
- Bağlı olduğu kurum
- Kırgız Cumhuriyeti Kültür, Enformasyon ve Gençlik Politikası Bakanlığı